Giới Thiệu

Không phải là một không gian tối cần thiết, nhưng một thiet ke san vuon đẹp và phù hợp sẽ giúp thanh lọc môi trường sống để bạn tĩnh tâm và tìm những giây phút sảng khoái, trong lành, gần gũi với thiên nhiên và những người thân trong gia đình. 

Trang chủ »Tin Tức »Tìm hiểu kiến trúc nhà Rông Tây Nguyên

Tìm hiểu kiến trúc nhà Rông Tây Nguyên

4/9/2016 9:27:30 AM

Nhà Rông là một công trình thiết kế kiến trúc đã có từ rất lâu đời của dân tộc Tây Nguyên nói chung và của cộng đồng người Bah Nar nói riêng. Mặc dù nhà Rông đã xuất hiện từ khi nào nhưng khi mới thành lập làng những người tộc không quên xây dựng cho mình một ngôi nhà chung. Họ gọi nhà chung này là nhà Hnam Rông, Jơng hoặc Jông, nơi đây là nơi diễn ra các lễ hội, các sự kiện trọng đại của buôn làng.

Nhà Rông được xây dựng ở trung tâm của làng, một nơi thoáng đãng, rộng rãi có thể chứa số lượng người nhiều gấp 2-3 lần số lượng người trong làng, được hội đồng già làng chọn từ trước khi lập làng. Tùy vào địa hình, điều kiện kinh tế và tài hoa của những người đứng đầu mỗi làng mà nhà Rông được dựng len to hay nhỏ, cao hay thấp và mang tính thẫm mỹ riêng của mỗi làng, mỗi vùng.


Nét kiến trúc rất độc đáo 
Nhà Rông thường dài 10m, rộng hơn 4m, cao từ 15-16m, được xây dựng bằng nguyên vật liệu sẵn có trong tự nhiên như: Gỗ, tranh, tre, nứa, lồ ô,…theo kết cấu kiến trúc nhà sàn nhưng có dáng vẻ cao thanh thoát và đẹp. 

Nhà Rông gồm 2 mái chính và 2 mái phụ hình tam giác cân và nhỏ, khung mái nhà được kết cấu từ nhiều loại cây dài được dựng thẳng đứng gọi là Pơjô ( rùi). Mái nhà lợp bằng lá tranh làm thành tấm có độ dày 3cm cột vào những hàng cây mè trên khung mái. Gần đến đỉnh được đan nẹp có hoa văn song song với đỉnh tạo sự bền chặt của mái. Khung nhà rông cao vút chịu lực bởi 8 cột to làm bằng gỗ quý, các cột liên kết với nhau theo thể thức cột vì kèo. Trên những kèo được chạm khắc, trang trí những hoa văn có màu sắc rực rỡ  mang tính ngưỡng tôn giáo, những sự tích huyền thoại của dũng sĩ thuở xưa, những thú vật được cách điệu, những hoa văn thể hiện cảnh sinh hoạt gần gũi với thiên nhiên, cuộc sống buôn làng.

Điều nổi bật của nhà Rông là trang trí hình ảnh mặt trời chói sáng, bên trong có treo trống, cung tên, giáo mác, sừng trâu, xương hàm, xương sọ những thú rừng đã săn bắt được. Khi có lễ hội ở giữa nhà còn dựng lên một cột cao được chạm khắc tinh vi hình mặt trời, sao 8 cánh, hình thoi,…nối liền là hàng cột vào các cột thấp hơn chạy theo chiều dài của nhà Rông.


Phần mặt sàn nhà Rông được lắp bằng những tấm được chẻ bằng lồ ô, nứa hoặc tấm ván gỗ. Trên nền sàn, ở 2 đầu của nhà Rông đặt 2 bếp lửa để vừa thuận tiện cho việc tổ chức lễ hội, vừa giúp sưởi ấm cho các chàng trai vào những đêm giá rét. Phên vách cũng được làm bằng tre nứa được trang trí hoa văn rất đẹp. Cửa chính được mở ở gian chính giữa của vách chính, của phụ mở ở vách phụ  của đầu hồi phía bên phải cửa chính. Trước cửa chính và cửa phụ nhà rông có làm hiên, là nơi dừng chân nghỉ ngơi hoặc chờ đợi khi có nhiều người lên xuống cầu thang.

Nơi sinh hoạt văn hóa cộng đồng 
Như chúng tôi đã nói ở phần trên, nhà Rông là nơi diễn ra các lễ hội văn hóa, văn nghệ dân gian của buôn làng, các phong tục tập quán đến các loại hình diễn xướng dân gian, nhạc cụ dân tộc, trang phục, ngôn ngữ, ứng xử, nghề đan lát, lễ cưới của các chàng trai cô gái, lễ đâm trâu vào những dịp lễ lớn,…và cũng là nơi xử phát những ai vi phạm luật tục trong làng.


Ngoài ra, nhà rông còn là nơi trí ngụ hàng đêm của những chàng trai chưa vợ, nơi để các thành niên nam nữ gặp gỡ, tỏ tình vào những ngày lễ hội để kết duyên vợ chồng. Vì vậy, nhà rông được xem là chống linh thiêng và có một vị trí, vai trò quan trọng trong đời sống sinh hoạt, tâm linh, tín ngưỡng của buôn làng.

Có thể nói, kiến trúc nhà rông mang một giá trị văn hóa rất độc đáo, nơi đó chứa đựng cả giá trị văn hóa, vật chất lẫn tinh thần, cả xương máu, mồ hôi lẫn nước mắt, niềm vinh quang kiêu hãnh và ước vọng của con trước trước thiên nhiên và vũ trụ.

T.H

Tin liên quan